PUT DO SERTIFIKACIJE ORGANSKE PROIZVODNJE

Da bi se bavio organskom proizvodnjom, proizvođač mora biti upoznat sa odredbama Zakona o organskoj proizvodnji  i podzakonskih akata – pravilnika. Stručne savjete vezane za prilagođavanje i ispunjavanje propisanih uslova može potražiti od : službi kao što su Republička i opštinske savjetodavne službe u biljnoj proizvodnji, Službe za selekciju stoke.

Dakle, prvi korak je upoznavanje sa Zakonom i podzakonskim aktima koje zainteresovani mogu preuzeti direktno sa linkova na ovoj stranici.

I Zakonska regulativa

Nakon upoznavanja sa zakonskom regulativom proizvođač se prijavljuje (sertifikacionom tijelu) ovlašćenom pravnom licu za vršenje kontrole i izdavanje sertifikata iz organske poljoprivrede  – “Monteorganica”.

II Prijava

Proizvođač ostvaruje kontakt sa sertifikacionim tijelom, “Monteorganica”( u daljem tekstu sertifikaciono tijelo), e-mailom, telefonom/faxom 020 208040 ili direktno u prostorijama sertifikacionog tijela  (Serdara Jola Piletića 26, Podgorica). Sertifikaciono tijelo će zainteresovanim klijentima obezbijediti prijavni komplet koji sadrži:

Krajni rok za podnošenje prijavne dokumentacije je 01. april tekuće godine. Nakon podnošenja tražene prijavne dokumentacije (vidi potrebna dokumentacija) i provjere njene validnosti i kompletnosti „Monteorganica“ će sa proizvođačem ugovoriti odgovarajući termin za izvođenje inicijalne ili prve kontrole ili tražiti od klijenta dopunu prijavne dokumentacije u određenom roku ( u slučaju da prijavni komplet ne sadrži sve neophodne i tražene informacije).

napomena1

III Inicijalna (prva kontrola)

Prije početka inicijalne kontrole, proizvođač potpisuje Ugovor o kontroli i sertifikaciji sa sertifikacionim tijelom.

Na osnovu prijave i nakon dogovora sa proizvođačem zaposleni u sertifikacionom tijelu (kontrolori Sertifikacionog tijela) izlaze na teren tj. vrše kontrolu cjelokupnog gazdinstva prijavljenog proizvođača tokom koje se stiče uvid u stanje na terenu i provjeravaju podaci iz prijava i vrši ocjena o stepenu usaglašenosti sa pravilima organske proizvodanje. Kontrolori Sertifikacionog tijela evidentiraju zatečeno stanje na terenu i rezultate kontrole u Izvještajima o kontroli na osnovu kojih se donosi odluka o sertifikaciji.

IV Donošenje odluke o sertifikacionom statusu

Postupak donošenja odluke o sertifikacionom statusu proizvođača je finalna procjena i odobravanje rezultata kontrole u pogledu usaglašenosti proizvođača sa standardima organske proizvodnje. Sertifikacija je striktno odvojena od kontrole, a odluku o sertifikaciji donosi lice koje nije sprovodilo kontrolu.

U zavisnosti od rezultata inicijalne kontrole, Sertifikaciono tijelo donosi odluku o sertifikacionom statusu proizvođača/proizvodnje. Ukoliko je ispunio uslove definisane Zakonom o organskoj proizvodnji i podzakonskim aktima (pravilnicima), proizvođaču odnosno proizvodnji se određuje staus prelaznog perioda sa dužinom trajanja istog.

  • Prelazni period za jednogodišnje kulture iznosi dvije godine. U trećoj godini se izdaje sertifikat za organski proizvod.
  • Prelazni period za višegodišnje kulture iznosi tri godine i u četvrtoj godini se izdaje sertifikat za organski proizvod.
  • Prelazni period u pčelarstvu iznosi minimum godinu dana i u drugoj godini se izdaje sertifikat za organski proizvod ukoliko su zadovoljeni uslovi iz Zakona i pravilnika.
    (prelazni period uslovljen zamjenom postojećeg voska voskom iz organske proizvodnje)*
  • Prelazni period za sakupljanje šumskih plodova i ljekovitog bilja se ne primjenjuje.
  • Prelazni period u stočarstvu je uslovljen obezbjeđivanje organske hrane za stoku.

* Plan zamjene voska – formular (prilikom prijavljivanja za sertifikaciju uz prijavnu dokumentaciju proizvođač – predaje i ovaj plan.)

Prelazni period , dužina trajanja i moguća skraćenja definisana su čl.18 Zakona o organskoj proizvodnji i čl. 29, 30, 31 Pravilnika o bližim pravilima i uslovima za biljnu i stočarsku organsku proizvodnju.

Prelazni period se može i produžiti u zavisnosti od konkretnih faktora prirodne sredine kao i od stručnih i rukovodnih sposobnosti proizvođača, identifikovanih neusaglašenosti i ponavljanja, izvršavanja odnosno neizvršavanja korektivnih mjera itd.!

Informacije o dodijeljenom sertifikacionom statusu proizvođač dobija sa Izvještajem o sertifikaciji, čiju kopiju predaje Ministarstvu poljoprivrede i ruralnog razvoja (MPRR) za upis u Registar proizvođača organske proizvodnje

V Registar proizvođača organske poljoprivrede

U slučaju pozitivnog Izvještaja o sertifikaciji, proizvođač za upis u pomenuti Registar , podnosi Ministarstvu poljoprivrede i ruralnog razvoja  sljedeću dokumentaciju :

*U okviru Ministarstva poljoprivrede postoji Odjeljenje za organsku poljoprivredu koji: vodi Registar subjekata  u organskoj proizvodnji, predlaže i inovira zakonsku regulativu, vrši nadzor nad primjenom Zakona, izdaje rješenje za rad i kontroliše rad Sertifikacionog tijela, vodi evidenciju o radu inostranih sertifikacionih tijela, donosi i sprovodi program razvoja organske poljoprivrede, koordinira projektima stranih donatora i promoviše organsku poljoprivredu, vrši komunikaciju sa IFOAM-om, EU i FAO kancelarijom za organsku poljoprivredu, publikuje priručnike, biltene i drugi štampani stručni i promotivni materijal.

Upisivanjem u Registar, proizvođač stiče pravo na subvencije koje je Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja MPRR obezbijedilo za podsticanje razvoja organske poljoprivrede u Crnoj Gori. Takođe, upisivanjem u registar i potpisivanjem ugovora sa „Monteorganica“ proizvođač se obavezuje da će se stalno pridržavati i primjenjivati Zakon i pravilnike o organskoj proizvodnji. Sprovođenje ovih obaveza kontroliše osoblje sertifikacionog tijela stručnim pregledima – kontrolama proizvođača minimum jedanput godišnje.

VI Kontrola proizvođača

Kada se nakon inicijalne(prve kontrole) dodijeli sertifikacioni status proizvodnje u prelaznom periodu, sledeće  godine se opet sprovodi kontrola proizvodnje – nadzorna kontrola. Proizvođač je u obavezi da preda popunjen Prijavni formular i Godišnji izvještaj proizvodnje iz prethodne godine( formular se može preuzeti sa ovog sajta- vidjeti naslov Godišnji izvještaji – formulari) . Organska  proizvodnja na gazdinstvu podliježe stručnom nadzoru – kontroli u svim dijelovima proizvodnje najmanje 1 godišnje. Proizvodnja može biti i predmet vanredne kontrole i uzorkovanja koje Sertifikaciono tijelo  sprovodi na osnovu analize rizika. Više o procedurama kontrole, izdavanju sertifikata i nadzoru u dokumentu: Standardne  procedure  Sertifikacionog tijela Monteorganica P.3. Ovim dokumentom definisana su pravila postupka sertifikacije.

Važno: proizvođač se tokom sertifikacionog procesa tj. tokom bavljenja organskom proizvodnjom mora stalno pridržavati zahtjeva Zakona i pravilnika o organskoj proizvodnji i pravila postupka sertifikacije definisanih u Standardnim procedurama Sertifikacionog tijela “Monteorganica” P.3. U slučaju kršenja ili neispunjavanja obaveza proizvođač je u zavisnosti od ozbiljnosti prekršaja podložan sankcijama Sertifikacionog tijela i kaznenim odredbama Zakona o organskoj proizvodnji Crne Gore(više o postupanju Sertifikacionog tijela u slučaju utvrđivanja neusaglašenosti i sankcijama u dokumentu Standardne procedure Sertifikacionog tijela “Monteorganica”).

Nadzor nad sprovođenjem Zakona o organskoj proizvodnji, vrši nadležni organ. Inspekcijski nadzor vrši organ uprave nadležan za inspekcijske poslove preko poljoprivrednog inspektora.

VII Izdavanje Sertifikata – sertifikacija

“Monteorganica” izdaje sertifikat proizvođačima kao potvrdu da su sprovodili metode organske proizvodnje te da je proizvod kao rezultat takve proizvodnje organski. Izdavanje sertifikata vrši se nakon isteka prelaznog perioda i ukoliko su ispunjeni uslovi za izdavanje sertifikata (više o uslovima u dokumentu Standardne procedure Sertifikacionog tijela “Monteorganica” P.3)

Nakon izdavanja Sertifikata proizvođač ima pravo da svoje organske proizvode /proizvode iz prelaznog perioda označi kao takve. Način pozivanja na sertifikaciju i upotreba sertifikata definisana je u dokumentu Pravila upotrebe sertifikata P.4( link sa dok Pravila upotrebe sertifikata P.4)

Za izdavanje Sertifikata potrebno je uplatiti taksu za izdavanje sertifikata da je proizvod dobijen metodama organske proizvodnje u iznosu od 20 eura na žiro račun Ministarstva poljoprivrede.

VIII Označavanje proizvoda i pozivanje na sertifikaciju

Označavanje organskog proizvoda propisano je članovima 24-27  Zakona o organskoj proizvodnji i Pravilnikom  o sadržaju i veličini znaka organske proizvodnja.

Deklaracija proizvoda organske poljoprivrede mora da sadrži:

  1. Naziv, odnosno ime proizvodjača, indentifikacioni broj proizvodjača, naziv proizvoda, godinu proizvodnje,
  2. naziv i indentifikacioni broj (kod) ovlašćenog pravnog lica,
  3. naziv nadležnog organa i broj rješenja kojim je data dozvola za rad ovlašćenom pravnom licu

primjer : Kontrolu organske proizvodnje izvršila »Monteorganica d.o.o.« Podgorica, br. rješenja 060-313/07-0205-55 MPŠVCG ili Sertifikat za organsku proizvodnju izdala »Monteorganica d.o.o.« Podgorica, rj. br. 060-313/07-0205-55 MPŠVCG.

4. Broj sertifikata koji je izdala “Monteorganica”

Na ambalaži upakovanog proizvoda za koji je izdat sertifikat mora biti istaknut zaštitni znak (logo)“Organski proizvod Crne Gore”, a može se koristiti i na pratećim dokumentima, propagandnom materijalu. Upotreba loga Sertifikacionog tijela nije obavezna. Prilikom aplikacije ovih loga ne smije se mijenjati oblik i sadržaj loga već se može srazmjerno smanjivati i povećavati u skladu sa veličinom ambalaže i deklaracije proizvoda.

Ukoliko se želi koristiti i logo Sertifikacionog tijela, to se mora sprovoditi prema pravilima definisanim u dokumentu Pravila upotrebe loga P.4 i “Monteorganici” predati Zahtjev za upotrebu loga. Više o označavanju proizvoda i pozivanju na sertifikaciju u dokumentu Standardne procedure sertifikacionog tijela “Monteorganica”.

Logo „Organski proizvod Crne Gore“ i logo “Monteorganica” mogu se koristiti za označavanje proizvoda ukoliko postoji pravosnažni ugovor sa “Monteorganica” i ukoliko je “Monteorganica” odobrila označavanje.

Pravila Upotrebe Logo-a

Pravila upotrebe sertifikata P.4

Prilog 2 Zahtijev za upotrebu loga “Monteorganica”

Organski Logo Monteorganica Logo

Godišnji izvještaji – formulari

Godišnji upitnik za djelatnost sakupljanja samoniklog bilja

Godišnji Izvještaj za Biljnu Proizvodnju

Godišnji Izvjestaj za Stočarsku Proizvodnju